Będąc we Wrocławiu, warto przejść zaledwie kilkaset metrów dalej, aby znaleźć się w miejscu, w którym czas zdaje się płynąć wolniej. Ostrów Tumski zachwyca ciszą, spokojem i atmosferą dawnych czasów, tak odmienną od gwarnego centrum miasta. Ta najstarsza część Wrocławia, nazywana również „Małym Watykanem”, skrywa monumentalną katedrę, zabytkowe kościoły, brukowane uliczki, a nawet… dwie świątynie mieszczące się w jednym budynku!
Najbardziej magicznie robi się tutaj jednak o zmroku. Wtedy na ulicach pojawia się latarnik, który w charakterystycznym stroju przemierza Ostrów Tumski i ręcznie zapala zabytkowe latarnie gazowe. Spotkanie z nim pozwala choć na chwilę przenieść się do dawnego Wrocławia i poczuć atmosferę miasta sprzed wielu lat. To wyjątkowy widok, którego zdecydowanie nie można przegapić.
Historia i znaczenie Ostrowa Tumskiego
Ostrów Tumski jest uważany za najstarszą część Wrocławia, ponieważ właśnie tutaj powstał jeden z pierwszych grodów, z których rozwinęło się późniejsze miasto. W 1000 roku, w następstwie zjazdu gnieźnieńskiego, utworzono biskupstwo wrocławskie. Było to jedno z trzech nowych biskupstw podporządkowanych arcybiskupstwu w Gnieźnie.
Z czasem książęta, którzy mieli tutaj swój zamek, przekazali te tereny Kościołowi, a Ostrów Tumski stał się centrum władzy duchownej. Według dawnego zwyczaju nawet książę zmierzający do katedry musiał przed Mostem Tumskim zsiąść z konia, zdjąć nakrycie głowy i dalej iść pieszo. Był to znak szacunku dla kościelnej jurysdykcji.
Sama nazwa wiele mówi o historii tego miejsca: „ostrów” oznacza wyspę na rzece, natomiast „tum” to dawne określenie katedry. Co ciekawe, wrocławski Ostrów Tumski od pierwszej połowy XIX wieku nie jest już prawdziwą wyspą. Jedną z odnóg Odry zasypano, zastępując ją później ulicą. Mimo tej zmiany dawna nazwa przetrwała, podobnie jak wyjątkowa atmosfera najstarszej części Wrocławia.
Katedra we Wrocławiu
Kościół, który stał w tym miejscu, w 1000 roku został podniesiony do rangi katedry. Nie jest to jednak ten sam budynek, który wznosił się tutaj przed tysiącem lat. Obecna świątynia jest już czwartą katedrą w tym miejscu, choć niektórzy mówią nawet o piątej.
Podczas II wojny światowej budynek został zniszczony w około 70%. Zastanawiano się wówczas, czy całkowicie go rozebrać i wznieść nową katedrę, czy uratować ocalałe fragmenty. Pamiętano jednak, że jej mury sięgają czasów polskich Piastów, dlatego zdecydowano się na odbudowę świątyni. Piękne gotyckie wnętrze zdobią liczne kaplice oraz ołtarz ufundowany przez biskupa Andreasa Jerina. Obok znajduje się obraz Matki Boskiej Sobieskiej, która – niezależnie od tego, w którym miejscu staniemy – zdaje się wodzić za nami wzrokiem.
Po lewej stronie od wejścia znajdują się kasy. Można tam kupić bilet do barokowych kaplic, które przetrwały II wojnę światową, oraz na wieżę widokową. Aby się na nią dostać, wystarczy pokonać kilka schodów, a następnie wjechać windą.
Most Tumski – symbol miłości i kłódki zakochanych
Obok kościoła Najświętszej Marii Panny na Piasku znajduje się charakterystyczny zielony Most Tumski, nazywany również Mostem Zakochanych. Przez lata zakochane pary zawieszały na jego balustradach kłódki ze swoimi imionami lub inicjałami, a kluczyki wrzucały do Odry. Gest ten miał symbolizować trwałość uczucia i nierozerwalną więź między dwojgiem ludzi. Zwyczaj stał się tak popularny, że most pokryły tysiące kłódek, przyciągając kolejne pary oraz turystów poszukujących romantycznych zakątków Wrocławia.
Z czasem symbol miłości zaczął jednak stanowić poważne obciążenie dla zabytkowej konstrukcji. Podczas remontu mostu wszystkie kłódki usunięto, a zawieszanie kolejnych zostało zakazane. Powstała nawet przewrotna opowieść, która ma zniechęcać zakochanych: skoro kłódka z czasem rdzewieje, może zardzewieć również zamknięta w niej miłość! Mimo zniknięcia kłódek Most Tumski nadal pozostaje jednym z najbardziej romantycznych i najchętniej fotografowanych miejsc we Wrocławiu.
Spotkanie z Latarnikiem – kiedy i gdzie go zobaczyć?
Wrocław ma własnego latarnika, który każdego dnia ręcznie zapala i gasi zabytkowe latarnie gazowe. Pojawia się na Ostrowie Tumskim przed zachodem słońca, dlatego warto wcześniej sprawdzić jego godzinę i przyjść około 30 minut przed zmrokiem. Latarnik najczęściej rozpoczyna swoją trasę w pobliżu katedry. Można również podążać za czekającym na niego tłumem turystów. Ubrany w czarną pelerynę i cylinder, jest tak charakterystyczną postacią, że trudno go przeoczyć.
Ranne ptaszki również mogą zobaczyć latarnika. Gasi on latarnie gazowe 30 minut przed wschodem słońca, kiedy całe miasto jeszcze śpi. Można je wtedy poznać z zupełnie innej strony 🙂
Zwiedzanie Ostrowa Tumskiego z przewodnikiem
Na zwiedzanie Ostrowa Tumskiego szczególnie polecamy wybrać się z przewodnikiem. Opowie Wam ciekawostki i historie, których nie znajdziecie w popularnych przewodnikach. Poznacie dawne dzieje tego miejsca, związane z nim legendy oraz sekrety ukryte w zabytkowych budynkach. Dowiecie się również, dlaczego Ostrów Tumski jest tak wyjątkowy i na jakie detale warto zwrócić uwagę podczas spaceru. Dzięki temu zobaczycie nie tylko piękne zabytki, lecz także lepiej zrozumiecie ich historię i znaczenie.
